Prenataal bewustzijn – Een Embryovisie op prenatale psychologie
Door Evert-Jan Ilbrink – embryovisie.com
Vanaf het allereerste begin ontwikkelt het menselijk leven zich biologisch, relationeel, gevoelsmatig en bewust.
De prenatale fase vormt geen blanco voorfase ‘schone lei of blanc slate’ van het bestaan, maar is een periode van diepe vormgeving, van lichaam, psyche en ziel.
Recente inzichten uit de epigenetica, neurobiologie, hechtingstheorie en traumawetenschap onderbouwen wat oude tradities al intuïtief wisten:
het bewustzijn ontkiemt vóór de geboorte.
In dit artikel verdiepen we de wetenschappelijke onderbouw van prenataal bewustzijn, en verbinden we deze met het bredere veld van Embryovisie.
1. Epigenetica: het kind schrijft mee aan zijn eigen verhaal
Epigenetische processen beïnvloeden hoe genen zich uitdrukken, zonder de genetische code zelf te veranderen.
Stress, voeding, emoties en de omgeving van de moeder zetten zich letterlijk af in het DNA van het kind.
Zo ontstaat een subtiele, maar blijvende basis programmering van het stresssysteem, de immuniteit en zelfs emotionele gevoeligheid.
De baarmoeder is een open voelende ruimte, met een voelend veld van overdracht van ritmes, stemmingen en resonanties en fysieke voeding.
Er is een NR3C1-gen, dat de gevoeligheid voor cortisol regelt.
Dit wordt bijvoorbeeld vaak sterker gemethyleerd bij baby’s van gestreste moeders.
Deze kinderen ontwikkelen later een verhoogde stressrespons en hebben daarmee een mogelijk grotere kans op stemmingsstoornissen.
Het laat zich als een sterke aanwijzing zien dat de prenatale ervaring niet voorbijgaat, maar zich afdrukt in de lichaamsbiografie van het kind.
Bovenstaand versterkt een motto in mijn seminars, het kind schrijft zijn eigen biografie, waarbij alle omstandigheden er toe doen.
2. Trauma en ACE’s beginnen vóór de geboorte
Adverse Childhood Experiences (ACEs) worden vaak geassocieerd met jeugdtrauma na de geboorte, maar vele van deze kwetsuren wortelen zich al in de prenatale of perinatale fase. Een ziekenhuisbevalling met complicaties, vroeggeboorte, scheiding van moeder en kind of langdurige NICU-opname (Neonatale-intensive-care-unit) vormen diepgaande imprints in het zich ontwikkelende zenuwstelsel.
Deze ervaringen blijven niet onbewust.
Ze vormen de onderstroom van latere gedrags-, hechtings- of stemmingsstoornissen.
Moderne epigenetica toont dat traumatische gebeurtenissen ook de expressie van genen beïnvloeden die betrokken zijn bij angstregulatie, immuun functie en zelfs sociale binding. De geboorte is dus zeker geen neutraal beginpunt, maar een markeringsmoment in een al doorleefd proces.
3. Neurobiologie van een wordend brein
De hersenontwikkeling neemt in het derde trimester een bijna explosieve vlucht: synaptogenese (vorming van neurale verbindingen), myelinisatie (vorming van isolerende vetlaagjes! rond de zenuwbanen), en de aanleg van neurale netwerken zoals het default mode network (DMN).
DMN is default mode network en staat voor een netwerk dat de activiteit verlaagd bij uitgaande attentie en focus en juist actiever wort bij interne focus en zelf waarneming!
Deze netwerken liggen aan de basis van zelfervaring, interoceptie en bewustzijn.
Prematuur geboren kinderen missen deze intra-uteriene bedding, wat zich kan uiten in afwijkende hersenvolumes, tragere connectiviteit en latere problemen in gedrag of emotie.
Maar ook bij voldragen baby’s laat onderzoek zien dat sensorische en relationele ervaringen vanaf 23–25 weken zwangerschap een stempel drukken op de functionele organisatie van de hersenen.
De hersenen ontwikkelen zich dus in voortdurende dialoog met de omgeving, en die omgeving is in deze fase primair relationeel, affectief en ritmisch.
Er wordt daarom sterk aangemerkt dat een veilige bedding met veel liefde, contact en aandacht zoals met bijvoorbeeld kangaroo care die ontwikkeling alsnog een behoorlijk herstellende fase doormaakt.
4. Hechting als neurologische basis van zelfgevoel
Hechting ontstaat niet pas na de geboorte, maar begint in utero (in de baarmoeder): via de stem van de moeder, hartritmes, bewegingen, en emotionele sfeer. (in veel culturen wordt hieraan veel aandacht besteed, je vind hiervan voorbeelden in de oude Chinese cultuur met Tai Jiao (prenatale educatie).
Men was in veel oude culturen al overtuigd van een prenataal bewustzijn.
Na de geboorte wordt dit versterkt via aanraking, oogcontact, voeding en co-regulatie.
Deze interacties beïnvloeden de rijping van hersengebieden als de insula, amygdala en prefrontale cortex, cruciaal voor zelfregulatie, empathie en stressverwerking.
Wanneer deze hechting verstoord is, bijvoorbeeld door depressie van de moeder, medische interventies of afwezigheid, ontstaan er neurologische aanpassingen die later het zelfgevoel, het vertrouwen in relaties en de capaciteit tot zelfregulatie beïnvloeden.
Hechting is niet heeft dus niet alleen een psychologisch effect, het is een neurobiologisch fundament voor wie we worden.
Het nestelt zich letterlijk in alle cellen van ons lichaam.
5. Bewustzijn in wording, de ontwikkeling van voelen en associëren, vóór taal, vóór denken
Het idee dat bewustzijn pas ontstaat na de geboorte is achterhaald.
Foetussen tonen vanaf de zesde maand voorkeuren voor geluiden, reageren op aanraking, en vormen geheugenpatronen voor geur, stem of muziek.
Onderzoekers als onder anderen Porges tonen aan dat bewustzijn gradueel groeit als een relationele, belichaamde ervaring en niet als een plotselinge mentale sprong.
Dit bewustzijn is niet talig of reflectief, maar voelend, bewegend, reagerend.
Het is het de ziel dat zich door lichaam oriënteert, zich hecht, zich herinnert.
En het is precies dát belichaamde bewustzijn waar het in Embryovisie om draait: het lichaam als de eerste drager van zingeving, herinnering en potentie.
Dit versterkt ook een van de moto’s die je mij vaak zult horen noemen.
Elke cel die aangelegd wordt is functioneel.
Het reageert direct op alle omstandigheden in zijn omgeving, de omgeving dirigeert de functie van de cel.
Met andere woorden.
Alle omstandigheden doen er toe en alle omstandigheden zullen dus invloed hebben op vorm en functie. En daarmee dus op de mogelijkheid tot verandering en aanpassing.
Niets is in beton gegoten tijdens ontwikkeling en transformatie.
Het lichaam is te allen tijde adaptief. zo ontstaat het, en zo zal dat het gehele leven doorgaan.
Lerend en transformerend.
Van ervaring naar wijsheid.
6. Embryovisie: het lichaam weet, het lichaam herinnert
Vanuit het perspectief van Embryovisie is het duidelijk dat persoonlijke ontwikkeling start bij zelfreflectie. Daar stopt het niet, het gaat door met lichamelijke afstemming, veiligheid en resonantie. Je ziel groeit door het lichaam heen.
De prenatale fase vormt de blauwdruk van onze gevoeligheid voor het leven.
De epigenetische (alle omgevingsfactoren), neurologische en relationele imprint van deze fase vormt de basis waarop we later ons Zelf bouwen, inclusief het vermogen om te veranderen. We mogen ons dat alleen bewust worden en goed tot ons door laten dringen..
Wanneer we dit erkennen en herkennen en vervolgens ook ernaar gaan handelen, verschuift ook de benadering van heling en groei.
Niet door alleen cognitieve benadering, maar via aanraking, resonantie, lichaamswerk en her-verbinding met het oorspronkelijke ritme van ons bestaan.
Embryovisie nodigt uit om terug te keren naar dat veld waar het allemaal begon. De tastbare stilte van een lichaam dat al lang vóór woorden, wist wat leven betekent.
Een diepe indaling in het lichaam.
Embryovisie nodigt iedereen uit om zichzelf te exploreren als integraal onderdeel van Ziel, geest en lichaam.
Niet wegkijken bij pijn en moeilijkheden, het zijn allemaal innerlijke reflecties en delen van jezelf.
De moed om hiermee aan het werk te gaan zal zijn vruchten afwerpen.
Je hele wezen zal je dankbaar zijn omdat je je zelf de aandacht geeft, en de mogelijkheid geeft om weer in je eigen huis te wonen, dat onvoorwaardelijk staat voor wat je doet.
Jij mag de regie nemen in jou hele zijn. Daarvoor krijg je fitheid, gezondheid en kracht om te handelen terug.
In mijn osteopathiepraktijk is bovenstaande een belangrijk uitgangspunt bij behandeling.
Bovenstaand is onder andere gebaseerd op
https://www.nature.com/articles/s41380-024-02449-0#:~:text=,The%20SLC6A4%20methylation
https://www.nature.com/articles/s41598-023-28896-3?error=cookies_not_supported&code=139332c1-4213-4056-ade1-324d8ecf9838#:~:text=Maternal%20nutrition%20during%20pregnancy%20can,200%C2%A0days%20of%20age%20were%20evaluated
https://www.biologicalpsychiatryjournal.com/article/S0006-3223(21)01527-4/fulltext#:~:text=Maternal%20Prenatal%20Anxiety%20and%20the,to%20males%20and%20not
